ತುಳುವರ್ಲ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಕಟೀಲಿನಿಂದ ಚಾಲನೆ, ತುಳುವಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ತುಳುನಾಡ ಜನತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು: ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಆಹ್ವಾನ

ಕಟೀಲು(ಸೆ.4) : ತುಳು ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಳಜಿಯ ಕಾಯಕ ನಿರವಾಗುವ ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೀಶದಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ತುಳು ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ 
ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಚಾಲನೆಯಾಯಿತು. 
ಕಟೀಲು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅರ್ಚಕ ವೇ.ಮೂ. ಹರಿನಾರಾಯಣ ದಾಸ ಆಸ್ರಣ್ಣರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಕಟೀಲು ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಸಂಬಂಧ ಕಟೀಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ವೇ.ಮೂ. ಹರಿನಾರಾಯಣ ದಾಸ ಆಸ್ರಣ್ಣರು "ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಇದೆ. ಆ ಕುರಿತು ಅರಿತು ಅಭಿಮಾನ ಪಡಬೇಕು. ತುಳು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮನೋರಂಜನಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಇದರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ತುಳುವರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಕೊಡೆಯಡಿ ನೆರೆದು, ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದವರಂತೆ ದುಡಿಯಬೇಕು" ಎಂದರು.

ತುಳುವಿಗಾಗಿ ಕೈಜೋಡಿಸಿ
ಫೌಂಡೇಷನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬುದಾಬಿಯ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಾತನಾಡಿ "ತುಳುವರಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ತುಳು ಎಂದರೆ ಕೆಲವು ಜನಾಂಗದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕರಾವಳಿಯ ಜನತೆಯ ಜೀವನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಈ ಕುರಿತು ಅರಿಯಬೇಕು, ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ತುಳುವರೆಲ್ಲರೂ ಒಗ್ಗೂಡಬೇಕು. ತುಳುವಿನ ಬಹುಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು  ಈಡೇರಬೇಕು" ಎಂದರು.

ಫೌಂಡೇಷನಿಗೆ ಕಟೀಲು ಆಸ್ಥಾನ

 ಜಾಗತಿಕ ತುಳು ಫೌಂಢೇಷನಿನ    ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ ಶೀಘ್ರವೇ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಫೌಂಡೇಷನಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸಲು ಕಟೀಲು ಕಾಲೇಜಿನ ಕೋಣೆಯೊಂದನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದೆಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀಹರಿನಾರಾಯಣ ದಾಸ ಆಸ್ರಣ್ಣರು ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಕಟೀಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿಂದು ಫೌಂಢೇಷನ್ ಸ್ಥಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ.ರಾಜೇಶ್ ಆಳ್ವ ಬದಿಯಡ್ಕ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಮಾತನಾಡಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಗತ್ಯ, ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಫೌಂಢೇಷನ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಲೇಖಕ, ಚಿಂತಕ ಪ್ರೊ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಲ್ಯಾಯ ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು, ಗೌ. ಸದಸ್ಯರಾದ ಲೇಖಕಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ. ಮಾಧವ ಎಂ.ಕೆ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ತಾರಾ ಆಚಾರ್ಯ ಉಡುಪಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರೊ. ಡಿ.ಯದುಪತಿ ಗೌಡ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ,  ಚಂದ್ರಹಾಸ  ದೇವಾಡಿಗ ಮೂಡಬಿದ್ರೆ, ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯ ಎಂ.ನಾ. ಚಂಬಲ್ತಿಮಾರ್, ಶಂಕರ ಸ್ವಾಮೀಕೃಪ, ಸುಖಾಲಾಕ್ಷಿ ವೈ. ಸುವರ್ಣ, ಸಂಚಾಲಕಿ ಆಶಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅತ್ತಾವರ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಭಾಸ್ಕರ್ ಕುಂಬ್ಳೆ, ಮುರಳೀ ಭಟ್ ಉಪ್ಪಂಗಳ,  ಮೊದಲಾದವರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ತುಳು ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ತುಳುವರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದರ ಜತೆಯಲ್ಲೇ ತುಳುವಿನ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಯನಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಸಭೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಮುಂದಿಡುವ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಸರ್ವ ತುಳುವರ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಲಾಯಿತು

Read Post | comments

ತುಳು ನೆಂಪು ಸಂಚಿಕೆಲೆನ ಸಮೀಕ್ಷೆ

ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ

1983ಡ್ದ್ - 2009ನೆ ಇಸ್ವಿ ಮುಟ್ಟ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊಗು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ 9 ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆಲು ಅಚ್ಚಾತ.ಈ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆಲ್ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಈ ಲೇಖನೊದ ಉದ್ದೇಶ. ಏತೊ ಲೈಬ್ರೆರಿಲೆಡ್ ಇಂಚಿ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆಲೆನ್ ಒರಿಪ್ಪಾವೊಂದು ಬಪರ್ುಜ್ಜೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಒಂಜಿ ನೂದು ವರ್ಷ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಈ ಸಂಚಿಕೆಲೆಡ್ ಏರೆರ್ ಎಂಚಿನ ಬರೆದೆರ್ಂದ್ ನಾಡೊರೆ ಸಂಶೋಧಕರೆಗ್ ಬಂಗ ಆವುಂಡು.
ತುಳುಕೂಟ ಬೆಂಗಳೂರುದಗುಲು ನಡಪುಡಾದ್ ಕೊರಿನ ತುಳುಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಬೆಂಗಳೂರ್ದ ಚೌಡಯ್ಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಹಾಲ್ಡ್ 1983ನೆ ಇಸ್ವಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 10-21ನೆ ತಾರೀಕ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ್ ಪ್ರೊ. ಕು. ಶಿ ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ರ್. ಬೆಂಗಳೂರು ತುಳುಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ್ ವಿಶುಕುಮಾರ್, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದಶರ್ಿ ಮಂ. ಆನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ, ಸ್ವಾಗತ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಕೆ. ಸದಾನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ, ಆದಿತ್ತೆರ್. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಎಂ. ವಿ. ಹೆಗ್ಡೆ (ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ), ಬಿ. ದೂಮಪ್ಪ ಮಾಸ್ತರ್ (ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ), ಕುಂಬಳೆ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ (ಯಕ್ಷಗಾನ), ಶಾಮಸುಂದರ್ ಶೆಟ್ಟಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ಮೊಗುಲೆಗ್ ಸನ್ಮಾನ ಮಲ್ತೆರ್. ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆ ನಡಪಾವುನ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಬಾಳಪ್ಪ, ಮೊಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.
ಬೆಂಗಳೂರು ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆದ ಪುದರ್ 'ಪೊಲರ್ು'. ಈ 'ಪೊಲರ್ು' ಸಂಚಿಕೆದ 'ತಿರ್ಲ್'ಲಾ ಗಟ್ಟಿಉಂಡು. ಡಾ| ಉಳಿಯಾರು ಪದ್ಮನಾಭ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರೆನ 'ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ತುಳುತ ಸ್ಥಾನ', ಹೈದರಾಬಾದ್ದ ಡಾ| ಬಿ. ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯೆರೆನ 'ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ತುಳುತ ಸ್ಥಾನ', ಡಾ| ಮ. ರಾಜೀವ ಆರೆನ 'ತುಳುವರು - ಇತಿಹಾಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ', ಡಾ| ಯು. ಪಿ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಾ| ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆರ್ನ 'ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ', ಬಿ. ರಾಮ ಕಿರೋಡಿಯನ್ರೆನ 'ತುಳು ನಾಟಕ ರಂಗ ಎಡ್ಡೆ ಆವಾ?', ಗೀತಾ ಕುಲಕಣರ್ಿ ಬರೆದಿನ 'ತುಳು ಪೊಂಜೋವು ಆನಿ-ಇನಿ', ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ರೆನ 'ಬದಿ', ಎಂ. ಶಂಕರ ನಾರಾಯಣ ಸಾಮಗೆರೆನ 'ಯಕ್ಷಗಾನೊಡು ತುಳು ಅತ್ತಡ್, ತುಳುಟ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಂದ್ದ್', ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈಕುಲು ಬರೆದಿನ 'ತುಳು ಕವಿತೆದ ಮೂಲ ಪಾಡ್ದನ', ಲೇಖನೊಲು ಈ ನೆಂಪು ನಂಬಿಕೆಟ್ ಉಲ್ಲ. ಡಾ| ಎಂ. ರಾಮ ಬರೆದಿನ  ಅಂಟಿಕ್ವಿಟಿ ಆಫ್ ತುಳುನಾಡು, ಪೀಪ್ಲ್ ಆಂಡ್ ಲಾಂಗ್ವೆಜ್ ಡಾ| ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಟಿ. ಶೆಟ್ರ್ ಬರೆದಿನ ಸಮ್ ಸುಪರ್ಸ್ಟಿಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಂದು ತುಳುವ ಉಮೆನ್ಸ್ ಲೈಫ್ ಸೈಕಲ್ ನಯ್ಯಂವಳ್ಳಿ ಸದಾಶಿವ ಜತ್ತನ್ನೆರೆನ ತುಳುನಾಡು - ಎ ಬರ್ಡ್ಸ್ ಐ ವ್ಯೂ ಈ ನಂಬಿಕೆಡುಪ್ಪುನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖನೊಲು.
ತುಳುನಾಡ್ದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಿನಿಮಾ, ನಾಟಕ, ಆಥರ್ಿಕ ಪ್ರಗತಿದ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂಡಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆಗ್ ಎ. ವಿ. ನಾವಡ, ಕನರಾಡಿ ವಾದಿರಾಜ ಭಟ್ಟ, ಕೆ. ವೆಂಕಟರಾಮಾಚಾರ್ಯ ಸುರತ್ಕಲ್, ಪ್ರೊ. ಶ್ರೀಪತಿ ತಂತ್ರಿ, ವಡಾರು ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಪ್ರೊ. ಎಂ. ರಾಜಗೋಪಾಚಾಲಾರ್ಯ, ಸೀತಾನದಿ ಗಣಪಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎನ್. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟ, ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ, ನಾ. ವುಜಿರೆ, ಶಶಿಕಲಾ ರಾಜಶೇಖರ್, ಚಿರಂಜೀವಿ' ಉಜಿರೆ, ಕೆ. ಜೆ. ಶೆಟ್ಟಿ ಕಡಂದಲೆ, ಅ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಪೊಳಲಿ ಮೊಗುಲು ಮಾತಾ ಗೊರ್ತಿನ ಉತ್ತರ 'ಪೊಲರ್ು'ಡ್ ಅಚ್ಚಾತಂಡ್. ಪಾ. ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ, ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್, ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚತ್ತಾಯ, ಕುದ್ಕಾಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈ, ವಾಮನ ನಂದಾವರ, ಏರ್ಯ ಚಂದ್ರಭಾಗಿ ರೈ ಮೊಗುಲೆನ ಕವಿತೆಲು ಈ ಸಂಚಿಕೆಡ್ ಉಲ್ಲ. ಕವಿತೆ ಸ್ಪಧರ್ೆಡ್ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯಿನ 'ಕಾಲಚಕ್ರ' (ಎಚ್. ಶಕುಂತಲ), 'ಎನ್ನ ಕ್ರಾಂತಿ' (ಪ್ರಭಾಕರ ಶಿಶಿಲ) ಕಬಿತೆಲು, ಬಹುಮಾನ ಪಡೆತಿನ ಕತೆ 'ಸತ್ಯದ ನೆತ್ತಿಡ್ ಅಲರ್ುನಿ' (ರಾಜಾ ಬಂಟ್ವಾಳ) ಮೂಲು ಅಚ್ಚಾದುಲ್ಲ.
ಕುಡ್ಲದ ತುಳುಕೂಟ ನಡಪುಡಾಯಿನ ಮೂಜಿನೇ ಸಮ್ಮೇಳನತ (11-2-1984) ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆ - 'ಮದಿಪು'. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತಿನ ಎಂ. ವಿ. ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ದರ್ಬದ ಗುರಿಕಾಮರ್ೆದ ಪಾತೆರ 'ಪರ್ಬದ ಪಂದರ್್ಕಾಯಿ'ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು. ಸತ್ಯಮಿತ್ರ ಬಂಗೇರೆನ 'ಅಳಿಯಸಂತಾನ ಕಟ್ಟದ ಗುಟ್ಟು', ಧಮರ್ಾಧಿಕಾರಿ ಡಿ. ಮಂಜಯ್ಯ ಹೆಗ್ಡೆರೆನ 'ದೇವೆರ್' ಈ ನಂಚಿಕೆಡಿಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಲು. ಎಂ. ವಿ. ಹೆಗ್ಡೆರೆನ 'ಮದ್ಮೊಳತ್ತ್ ಮರ್ಮಾಯೆ' ಒಂಜಿ ಪೊಲರ್ುಗಂಟ್ ಕತೆ. ಎಂ. ವಿ. ಹೆಗ್ಡೆ, ಸಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವತೆರ್, ಬಡಕಯಿಲ್ ಪರಮೇಶ್ರಯ್ಯ, ಎಂ. ಆರ್. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಪರ್ಕಳ ಮಾರಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ, ಬಿ. ದೂಮಪ್ಪ ಮಾಸ್ಟರ್, ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ಟ, ಪ್ರಮೋದ ಸುವರ್ಣ, ಈಶ್ವರ ಭಟ್ಟ ಪುತ್ತಿಗೆ ಈ ಕವಿಕುಲೆನ ಕವಿತೆಲು 'ಮದಿಪು'ಡು ಉಲ್ಲ.
ಕುಡ್ಲದ ತುಳು ಕೂಟ ನಡಪುಡಾಯಿನ ಮೂಲ್ಕಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು (ಎಪ್ರಿಲ್ 15, 1989) ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆ 'ಪನಿಯಾರ'. ಕಾವ್ಯ (ಪಾದೇಕಲ್ಲು ವಿಷ್ಣು ಭಟ್) ಯಕ್ಷಗಾನ ಪುನಂಗೊಲು (ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ) ಗದ್ಯ (ಪಿ. ಗಣಪತಿ ಭಟ್), ನಾಟಕೊಲು (ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ), ಕಾದಂಬರಿ ಕಿನ್ಯ ಕತೆಕುಲೆನ (ಮೋಹನ ಪಾರೆಪ್ಪಾಡಿ) ವಿಮಶರ್ೆ ಈ ಸಂಚಿಕೆಡ್ ಉಂಡು. 'ಪನಿಯಾರ'ದೊ ಮೂಜನೆ ಅದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ, ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪೆಡಾಯಿನ ಲೇಖನೊಲು-ತುಳು-ಕೋಡೆ-ಇನಿ-ಎಲ್ಲೆ (ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ, ಪೊಳಲಿ), ತುಳು ಬಾಸೆದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಾವ್ಯಗ್ರಂಥೊಲು (ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಂಚಿತ್ತಾಯ), ತುಳು ಬಾಸೆ (ಡಾ| ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ), ತುಳುನಾಡ್ದ ಜನಪದ ನಲಿಕೆಲು (ಪಾಲ್ತಾಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಚಾರ್) 'ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆ' (ಡಾ| ಪೀಟರ್. ಜೆ. ಕ್ಲಾನ್ | ಎ. ವಿ. ನಾವಡ) ತುಳುನಾಡ್ದ ಐತಿಹ್ಯೊಲು (ತಾಳ್ತಜೆ ವಸಂತ ಕುಮಾರ್), ನಾಗಾರಾಧನೆ (ಸಿದ್ಧಾಪುರ ವಾಸುದೇವ ಭಟ್ಟ) ಪಾಡ್ದನ-ಭೂತಾರಾಧನೆತ ಸಂಶೋಧನೆ (ಡಾ| ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ), ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ (ಭಾಸ್ಕರ ರೈ ಕುಕ್ಕುವಳ್ಳಿ), ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕವಿಕುಲು (ಅಗ್ರಾಳ ಪುರಂದರ ರೈ). ತುಳು ಬಾಸೆದ ನಿಘಂಟುಲು (ಡಾ| ಯು. ಪಿ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯ), ತುಳು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ (ಯನ್. ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ ಎಕ್ಕಾರ್), ಕಂಬುಳ ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ (ಅಭಯ್ ಕಾತ್ರಾಡಿ), ತುಳುನಾಡ್ದ ಜನಾಂಗೊಲೆ ಅಧ್ಯಯನ (ವಾಮನ ನಂದಾವರ), ನಾಡ್ದ ಪಂಡಿತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬಾಸೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನ (ಕನರಾಡಿ ವಾದಿರಾಜ ಭಟ್ಟ), 'ತುಳುವೆರೆ ಅಟಿಲ್ದ ತಿರ್ಲ್ವೊರ್ಲು' (ಗೀತಾ ಕೆ.), ತುಳುತ್ತ ಕಿಞ್ಞ ಕತೆಕ್ಲು (ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ), ತುಳುಕಾವ್ಯ (ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ ಹಿರಿಯಡಕ), ತುಳು ನಾಟಕೊಲು (ಐ. ಕೆ. ಬೊಳುವಾರ್), 'ವಸಾಹತು ಚರಿತ್ರೆದ ನೆಯ್ಗೆ-ತುಳು ಕಾದಂಬರಿ' (ಡಾ| ಶಿವರಾಮ ಪಡಿಕ್ಕಲ್), 'ತುಳುತ ಬೆನ್ನಿ ಓಲು? ಏಪ? ಎಂಚ?'(ಬಿ. ಶಿವರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ).
ಅಖಿಲಭಾರತ ತುಳು ಒಕ್ಕೂಟದಗುಲು ನಡಪಾಯಿನ ವಿಶ್ವತುಳುಸಮ್ಮೇಳನ ಕುಡ್ಲಡ್ (1994 ಎಪ್ರಿಲ್ 22, 23, 24) ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳತ್ತ ಧಮರ್ಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ| ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಟ್ ಪೊಲರ್ಾಂಡ್. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನೊತ್ತ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿಕೆ - 'ಕದಿಕೆ'. ತಾಳವ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬೇತೆಬೇತೆ ಮೋನೆಲೆನ್ ತೋಜವುನ ಎಡ್ಡೆಡ್ಡೆ ಲೇಖನೊಳು 'ಕದಿಕೆ'ಡ್ ಉಲ್ಲ. 'ತುಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಾಚೀನತೆ' (ಡಾ|. ಬಿ. ವಸಂತ ಶೆಟ್ಟಿ), 'ತುಳು ಲಿಪಿ' (ಎಸ್. ಆರ್. ವಿಘ್ನರಾಜ), 'ತುಳುನಾಡ್ದದ ಧಾಮರ್ಿಕ ಪರಂಪರೆ' (ಎಂ. ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ), 'ತುಳುನಾಡ್ದ್ ಧಾಮರ್ಿಕ ರಂಗೊದ ನಮನೊಲು' (ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ), 'ತುಳು ನಾಡ್ದ ಪಬರ್ೊಲು' (ವಾಮನ ನಂದಾವರ), ತುಳುನಾಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ (ವಿಜಯನಾಥ ಶೆಣೈ), 'ತುಳು ನಾಡ್ದ ಪುಲಮದರ್್ - ಅಜ್ಜಿಮದರ್್' (ಡಾ| ಎಸ್. ಎನ್. ಅಮೃತ ಮಲ್ಲ), ಟ್ಯೂಬಿಂಗ್ನಡ್ ಜುಮಾದಿ ಮಲರಾಯ - ಬಲರ್ಿನ್ಡ್ ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡೊ (ಡಾ| ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ), 'ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಲೆನ ವಿಶ್ವರೂಪ' (ಪ್ರೊ| ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ), 'ಜಾನಪದ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ಸತ್ಯ ಜಾನಪದ' (ಬಿ. ಶಿವರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ), 'ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾನಪದೊ' (ಅಶೋಕ್ ಆಳ್ವ), ತುಳು ಜಾನಪದ ಬೇಲೆದ ಪೊಸ ಸಾದಿಲು (ಡಾ| ಕೆ ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ), ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಜಾಗೊಲು (ಗಣನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಕ್ಕಾರ್), ದ. ಕ. ಜಿಲ್ಲೆದ ದಲಿತೆರೆನ ಜೀವನ ವಿಧಾನ (ಪಿ. ಕಮಲಾಕ್ಷ), 'ತುಳು ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಬೆಂಗ್, ಬೇನೆ, ಬೇಸರ್' (ಡಾ| ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ), ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿದ ಸಮಸ್ಯೆಲು (ಯು. ಆರ್. ಚಂದರ್), ತುಳು ಸಿನೆಮ ನಡತ್ತ್ ಬತ್ತಿ ಸಾದಿ (ಲೋಕೇಶ ಕಾಯರ್ಗ), ತುಳುನಾಡ್ದ ಆಥರ್ಿಕ ಪ್ರಗತಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ದ ಪಾತ್ರ (ಡಾ| ನವೀನ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳಾಯ).
ಉಡುಪಿ ತುಳುಕೂಟೊದ ಪತ್ತನೇ ವಷರ್ೊದ ಪರ್ಬದ ನೆಂಪು ನಂಬಿಕೆ 'ಪತ್ರಾಯೆ' (1995) ಈ ಬೂಕುದ ಸುರತ್ತ ಅದೆಟ್ಟ್ ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ (ತುಳುತ್ತ ಪೊಲರ್ುತಿಲರ್್) ಡಾ| ಯು. ಪಿ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯ (ತುಳುನಾಡ್ದ ಧಾಮರ್ಿಕ ಜೀವನ), ಎ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಪೊಳಲಿ (ತುಳು ಚಳವಳ), ಕುದ್ಕಾಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈ (ತುಳುವೆರೆನ ತೆಲಿಕೆ-ನಲಿಕೆ, ಬರವು ನರವು), ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್ (ಗ್ರಾಮ ಪದ್ಧತಿ) ಮೊಗಲೆನ ಲೇಖನೊಲು ಉಲ್ಲ. 'ಬರವು ನರವು' ಪುದರ್ದ ರಡ್ಡನೇ ಅದೆಟ್ ಪ್ರಾಕ್ದ ಮಾಜಿ ತುಳು ಗ್ರಂಥೊಲೆನ್ ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚತ್ತಾಯೆರ್, 'ಕಾವೇರಿ'ನ್ ಪದ್ಮನಾಭ ಕೇಕುಣ್ಣಯೆರ್, 'ಶ್ರೀಭಾಗವತೊ'ನು ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ವಿಷ್ಣುಭಟ್ಟ, 'ಕಾನಿಗೆ'ನ ನಿಟ್ಟೂರು ಸಂಜನ ಭಂಡಾರಿ, ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣದ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಗುರಿಕಾರ್ರೆನ್ ಡಾ| ಶ್ರೀರಮಣಾಚಾಯರ್ೆರ್, ತುಳು ಬರಹೊನು ಜಿ. ಆರ್. ರೈಕುಲು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ದೆರ್.
'ಪತ್ತಾಯೊ'ದ 'ಬದ್ಕ್ ಬಂಗಾರೊ' ಪುದರ್ದ ಮೂಜಿನೇ ಅದೆಟ್ 'ತುಳುವೆರೆನ ಇಲ್ಲ್ ಬಾಕಿಲ್ ದುತ್ತೈತ' (ಡಾ| ಸುಶೀಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ), 'ತುಳುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ' (ಆತ್ರಾಡಿ ಅಮೃತಾ ಶೆಟ್ಟಿ) - ಈ ಲೇಖನೊಲು ಉಲ್ಲ. 'ಕಟಕಟ್ಲೆ' ಇಪ್ಪುನ ನಾಲನೇ ಅದೆಟ್ 'ಕೆಡ್ಡಸ' (ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ) 'ಬಡಕಾಯಿ ಪರ್ಬ' (ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ರಾಡ್ರಿಗಸ್) 'ಗರೋಡಿ-ಬೆಮರ್ೆರ್' (ಗಂಗಾಧರ ಕಿದಿಯೂರು), ದೈವಾವೇಶ (ಅರುಣ್ಕುಮಾರ್ ಎಸ್. ಆರ್.), ಕೇವು ಕಜಿಂಬು (ಅಶೋಕ ಆಳ್ವ) 'ಬಸರೂರಿನ ತುಳುವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ' (ಸುಧಾ ಹರಿದಾಸ್ ರಾವ್) ನೆತ್ತ ಮಾತ ವಿಷಯ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಪಣ್ತೆರ್. 'ಆಟ-ನಾಟಕ-ವಿಚಾರ' ಪುದರ್ದ ಐನನೇ ಅದೆಟ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ನಲಿಕೆಲು (ಡಿ. ಯದುಪತಿ ಗೌಡ), ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ (ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನಂತರಾಮ ಬಂಗಾಡಿ), ದ. ಕ. ವೃತ್ತಿರಂಗಭೂಮಿದ ನಾಧನೆಲು (ವಿಠಲ ಕಬಳ) ಈ ಸಂಗತಿಲೆನ ಪರಿಚಯ ಉಂಡು.
ತುಳುಕೂಟ ಬೆಂಗಳೂರ್ದ ಬೊಲ್ಲಿಪರ್ಬೊದ ನೆಂಪುನಂಚಿಕೆ - 'ಬೊಲ್ಲಿ' (2000) 'ತುಳುನಾಡ್ದ ಪೆರ್ಮೆದ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ' (ತುಕಾರಾಮ ಪೂಜಾರಿ), ಬೊಂಬಾಯಿಡ್ ತುಳುತ್ತ ಬುಳೆಬ್ಬಿಲ್ (ಡಾ| ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ), ತುಳು ಪತ್ರಿಕೆಲು ಕೋಡೆ-ಇನಿ-ಎಲ್ಲೆ (ಪಿ. ಎಸ್. ರಾವ್), ಸಮನ್ವಯ ಸಾಮರಸ್ಯ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇತಿಹಾಸ ಭವಿಷ್ಯ (ಆನಂದಕೃಷ್ಣ) 'ತುಳುನಾಡ್ದ ಪಡ್ದೆಯಿ' (ಕೆ. ಉಷಾ ಪಿ. ರೈ) ನರ್ತನ ಬೊಕ್ಕ ನಟನಾ ಜಗತ್ಡ್ ತುಳುವೆರ್ (ಕುದ್ಕಾಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈ) ಪರವೂರುಡು ತುಳು (ಡಾ| ಸಂಜೀವ ಶೆಟ್ಟಿ, ಮಉಂಬಯಿ), ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ (ಡಾ| ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ), ತುಳುನಾಟಕ ಕೇನ್ದಿನ, ತೂತಿನ (ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್) ಇಂಚಿನ ಎಡ್ಡೆ ಲೇಖನೊಲು 'ಬೊಲ್ಲಿ'ಡ್ ತಿಕ್ಕುವ.
ಡೆಲ್ಲಿದ ತುಳುನಾಡ್ ಡೆವಲೆಪ್ಮೆಂಟ್ ಫೋರಂ ನಡಪಾಯಿನ ತುಳುವೆರೆನ ಸೇರ್ಗೆದ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಕೆ - 'ದಿಲ್ಲಿಡ್ ತುಳು ಬೊಲ್ಪು' (2003). ನೆಟ್ಟ ದೆರ್ತ್ ತೋಜುನ ಲೇಖನ - ಡಾ| ವಾಮನ ನಂದಾವರದಾರೆನ ವೈ -ತುಳು ಲಾಂಗ್ವೆಜ್ ಡಿಸರ್ವ್ಸ್ ಪ್ರಾಪರ್ ರೆಕೊಗ್ನಿಷನ್ - ಸದಾನಂದ ಸುವಣರ್ೆರೆನ 'ತುಳು ರಂಗಭೂಮಿ', ಎಂ. ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರದಾರೆನ 'ತುಳು ಗದ್ಯ' ನಿನೆವುಡು ಒರಿಪುನ ಲೇಖನೊಲು.
ಕನರ್ಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ದಶಮಾನೋತ್ಸವದ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಕೆ - 'ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ' (2004). ನೆಟ್ಟಪ್ಪುನ ಕತೆ, ಕವಿತೆ, ಲೇಖನೊಲೆನ ಪೈಕಿ ರಡ್ಡೆತ ಪುದರ್ ಮೂಲು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪುವೆ - 'ತುಳು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾಪೋ' (ಡಾ| ಸುನೀತಾ ಎಂ. ಶೆಟ್ಟಿ) 'ಐರಾವತೊದೊಟ್ಟಿಗೆ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು' (ಡಾ| ಕಮಲಾಕ್ಷ ಕೆ.)
'ನಿಶಾನಿ' (2007) ಬದಿಯಡ್ಕೊಡ ನಡತ್ತಿನ ತುಳು ಆಯನದೊ ನೆಂಪುತ್ತಗೊ. 'ಕುಂಡುಗರೆ ಬೂತೊದ ಪಿನ್ಪಿರೊ' (ಕೇಶವ ಶಬ್ರಿ ಕೆ. ಆದೂರು), 'ಅಮರ್ ಬೀರೆರ್ ಪಿನ್ಪಿರೊ' (ಎಂ. ಕೆ. ಕುಕ್ಕಾಜೆ) - ಮೂಲು ದಾಖಲಾತ್ಂಡ್. 'ನಿಶಾನಿ'ಡ್ ಪತ್ತ್ ಲೇಖನ, ಪದಿನೇಳ್ ಕಬಿತೆ, ರಡ್ಡ್ ಕತೆ ಉಂಡು. ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯೆರ್ 'ತುಳು ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆ', ಅಮ್ತ ಸೋಮೇಶ್ವರದಾರೆನ 'ತುಳುನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಹರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು', ಡಾ| ವಾಮನ ನಂದಾವರದಾರೆನ 'ತುಳು ಬಾಸೆದ ಬುಳೆಬ್ಬಿಲ್' ಮದಪ್ಪಂದೆ ಓದೊಡಾಯಿನ ಲೇಖನೊಲು.
'ಅರ್ದಲ' (2009) ಬದಿಯಡ್ಕದ ತುಳುವೆರೆ ಅಯನ ಕೂಡದೊ ನೆಂಪುದ ಬೂಕು. ಈ ಬೂಕುಡು ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಅಚ್ಚಾತಿನ ರೆಡ್ಡ ಮೂಜಿ ಲೇಖನ ಉಂಡು. 'ಎಣ್ಣೂರ ಗುತ್ತದ ದಾರಾಮು ಪೊಣ್ಣೋವು' 'ದೆಯೊಕ್ಕು ಮಗಳೆ ಪಾಡ್ದನ' ಮೂಲು ಅಚ್ಚ್ಗ್ ಬೈದ. ಡಾ| ವೆಂಕಟರಾಜ ಪುಣಿಂಚಿತ್ತಾಯರೆನ 'ಐನೂದು ವಸರ್ೊಗು ದುಂಬುತ ತುಳು ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆ', ಕೇಶವ ಶೆಟ್ಟಿ ಕೆ. ಆದೂರುದಾರೆನ 'ಕಾಸರಗೂಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಳು ಜನಾಂಗಗಳು' 'ಅರ್ದಲ'ಡಿಪ್ಪುನ ಮದೆಪ್ಪೆರಾವಂದಿನ ಲೇಖನೊಲು.
ಈ ಲೇಖನ ಪುಟಮಿತಿಡ್ಡಾವರ 'ಪಟ್ಟಿ' ಆಪಿನಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ತಾದಿ ತೋಜುಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಲೇಖನೊಳೆನ್  ನಾಡ್ದ್ ಉಂಡು ಬಂಗಾರ್ದ ಪದ್ದೆಯಿ ಪಟ್ಟೀಂದ್ ಗೊತ್ತಾವುಂಡು.
ಪಡ್ದಾಯಿದ, ಯುರೋಪ್ದ ಯಿದ್ದಿಶ್  ತುಳುತ್ತ ಲಕ್ಕನೇ ಒಂತೆ ಲಕ್ಷ ಜನ ಪಾತೆರ್ಪಿನ ಬಾಸೆ. ಆ ಬಾಸೆದ ಸಾಹಿತಿ ಐಸಾಕ್ ಬಾಷೆವಿಸ್ ಸಿಂಗರ್ ಮೇರ್ಗೆ 1978ನೆ ಇಸ್ವಿಡ್ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊರಿಯೆರ್. ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆತೊಂಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಬಾಸಣೊಡು ಸಿಂಗರ್ ಯದ್ದಿಶ್ ಬಾಸೆದ ಬಗ್ಗೆ ಪಣ್ತಿನ ಪಾತೆರ ಎಂಕಲ್ನ ತುಳು ಬಾಸೆ ಸಾಹಿತ್ಯೊಗುಲಾ ಸರಿಯಾದ್ ಕೂಡ್ದು ಬರ್ಪುಂಡು-ನನಗೆ ಯಿದ್ದಿಶ್ ಭಾಷೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನತೆ ಬೇರೆಬೇರೆಯಲ್ಲವೆನಿಸಿದೆ. ಯಿದ್ದಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಬನಿ, ಜೀವನೋತ್ಸಾಹ, ಸಹನೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಈ ಭಾಷೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮಾನವನ ಬಗೆಗಿನ ಗೌರವ-ಘನತೆಯೂ ಆ ಬದುಕಿನ ಫಲವೇ ಆಗಿದೆ. ಯಿದ್ದಿಶ್ನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಿನೋದವಿದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಸಹನೆಗಳನ್ನು ಅದು ಒಪ್ಪಿ ಆಲಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯಿದ್ದಿಶ್ ಮನೋಭಾವ ತೀರ ಒರಟಾದುದಲ್ಲ. ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಅದು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ. ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಯಾವುದನ್ನೂ ತನ್ನ ಹಕ್ಕೆಂದು ಪಡೆಯದೆ ಗೊಂದಲಗಳ ನಡುವೆ ಮೂಡುವ, ವಿನಾಶದ ಮಧ್ಯೆ ಅರಳುವ ಸೃಷ್ಟಿ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಢ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದೆ ...... ಯಿದ್ದಿಶ್ ಇನ್ನೂ ಸತ್ತಿಲ್ಲ, ಜಗತ್ತು ಕಾಣದ ಅದ್ಭುತ ಸಂಪತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿದೆ.

ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆಲು

1. 'ಪೊಲರ್ು' - 1983. (ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಬೆಂಗಳೂರು - 1983)
ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿ - ವಿಶುಕುಮಾರ್, ಈಶ್ವರ ಭಟ್ ದೈತೋಟ ಮತ್ತಿತರರು.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ತುಳುಕೂಟ, ಬೆಂಗಳೂರು.
2. 'ಮದಿಪು' - 1984. ಕುಡ್ಲ ತುಳು ಕೂಟದ ಮೂಜಿನೇ ಸಮ್ಮೇಳನ.
ಮುಖ್ಯಸಂಪಾದಕರು - ಡಾ| ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ.
3. 'ಪನಿಯಾರ - 1989. ಅಖಿಲಭಾರತ ತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನ, ಮೂಲ್ಕಿ.
ಸಂಪಾದಕೆ - ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪಗೌಡ.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ತುಳುಕೂಟ (ರಿ), ಮಂಗಳೂರು.
4. 'ಕದಿಕೆ' - 1994. ವಿಶ್ವತುಳು ಸಮ್ಮೇಳನ, ಮಂಗಳೂರು.
ಸಂಪಾದಕಿ - ಕೆ. ಲೀಲಾವತಿ.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ಅಖಿಲಭಾರತ ತುಳು ಒಕ್ಕೂಟ (ರಿ), ಮಂಗಳೂರು.
5. 'ಪತ್ತಾಯೊ' - 1995. ಉಡುಪಿ ತುಳುಕೂಟದ ಪತ್ತನೇ ವರ್ಸದ ಪರ್ಬ.
ಪ್ರಧಾನಸಂಪಾದಕೆರ್ - ಡಾ| ಯು. ಪಿ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯ.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ತುಳುಕೂಟ, ಉಡುಪಿ.
6. 'ಬೊಲ್ಲಿ' - 2000. ಬೆಂಗಳೂರು ತುಳುಕೂಟದೊ ಬೊಲ್ಲಿ ಪರ್ಬ.
ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕಿ - ಕೆ. ಪಿ. ರೈ.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ತುಳು ಕೂಟ, ಬೆಂಗಳೂರು.
7. 'ಡಿಲ್ಲಿಡ್ ತುಳು ಬೊಲ್ಪು' - 2003.
ಸಂಪಾದಕರು - ಸ್ಮರಣಸಂಚಿಕೆ ಸಮಿತಿ.
ತುಳುನಾಡು ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಫೋರಂ, ನವದೆಹಲಿ.
8. 'ಸಾಹಿತ್ಯಸಿರಿ' - 2004. ದಶಮಾನೋತ್ಸವ ನೆಂಪು ಸಂಚಿಕೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ - ಡಾ| ವಾಮನ ನಂದಾವರ.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ಕನರ್ಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಮಂಗಳೂರು.
9. 'ನಿಶಾನಿ' - 2007. ತುಳುವೆರೆ ಆಯನೊ ನೆಂಪುತ್ತಗೊ
ಸಂಪಾದಕೆರ್ - ಡಾ| ಕೆ. ಕಮಲಾಕ್ಷ ಮಧುರಕಾನನ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ಕೇಶವ ಶೆಟ್ಟಿ ಕೆ. ಆದೂರು.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ತುಳುವೆರೆ ಆಯನೊ ಸಮಿತಿ, ಬದಿಯಡ್ಕ, ಪೆರಪಾಲ - 671551. (ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ)
10. 'ಅರ್ದಲ' - 2009. ತುಳುವೆರೆ ಆಯನೊ - ನೆಂಪುದ ಬೂಕು.
ಸಂಪಾದಕೆರ್ - ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಕೆ. ಉಳಿಯತ್ತಡ್ಕ.
ಪ್ರಕಾಶಕರು - ತುಳುವೆರೆ ಆಯನ ಕೂಟ, ಬದಿಯಡ್ಕ, ಪೆರಡಾಲ - 671551.

Read Post | comments

ಕಂಬೆರ್ಲು

ಕಂಬೆರ್ಲು _Kamberlu

                   ಬೆಮ್ಮೆರೆನ್ ಕಂಬೆರ್ಲುನ್ದು ಪನ್ಪೆರ್ . ಮುಂಡಾಲ ಜನಾಂಗದಕ್ಲೆಗ್ ದೇವೆರಾದ್ ಒಲಿದ್ ಬೈದ್ನ ಸತ್ಯ. ಮಾಣಿಕ್ಯೊಕಲ್ಲ್ ನ್ ಉಡೆತ್ದ್ ಉದಿಯ ಬೆಂದಿನ ಮಾಯೆದ ಈ ಸತ್ಯೋಗು ಸುರೂತ ಪೂಜೆ .ಸುರೂತ ಹಕ್ಕ್ ಅವು ಕಂಬೆರ್ಲೆಗ್ . ಕಲ್ಲ್ ದಾಂತಿ ಕಲೆಟ್ ,ಕಲೆ ನಿಲೆಟ್ ಮೆರೆಯೊಂದು ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯೊನು ಒದಗಾದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಸತ್ಯೋಲು . ಬೆಮ್ಮೆರೆ ಆರಾಧನೆ ಕಂಬೆರ್ಲು ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ಲಾ ನಡಪುಂಡು . ಕಂಬೆರ್ಲು ಮೂಲದ ಸತ್ಯೋಲಾಂಡಲ ಬೆರ್ಮೆರೆ ಆರಾಧನೆ ಒಂತೆ ಯೆತ್ತೆಸೊ ಉಪ್ಪುಂಡು . ಬೆರ್ಮೆರ್ ಇಪ್ಪುನಲ್ಪ ಕಂಬೆರ್ಲೆ ಕಲ ಇತ್ತ್ ನ್ಡಲ ಅವ್ಲು ಕಂಬೆರ್ಲೆಗ್ ಬೇತೆನೇ ಆರಾಧನೆ . ಬೇರ್ಮೆರೆಗ್ ಬೇತೆನೆ . ಮುಂಡಾಲ ಜನಾಂಗೊಡು ಕಂಬೆರ್ಲೆಗ್ ಬೆಮ್ಮೆರೆ ಮಾನಾದಿಗೆ ಉಂಡು . ಕಂಬೆರ್ಲೆಗ್ ಮುಗ, ಮೂರ್ತಿ ,ಪಾಪೆ ಇಜ್ಜಿ. ಕಾಲಿ ಆಯುಧ ಮಾತ್ರ . ಬೆರ್ಮೆರೆ ಕಂಬೆರ್ಲು ಪಂಡ್ ದ್ ಕೆಲವೆರ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ . ಕಂಬೆರ್ಲು ಪಂಡಲ ಒರಿಯೆ .ಮಾನಾದಿಗೆಡ್ ಕಂಬೆರ್ಲು ಪನ್ ಪೆರ್ . ಬಬ್ಬುನ ಕಲೊಟು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಕಂಬೆರ್ಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ಉಪ್ಪುಂಡು.  ಬಬ್ಬುಲ ಮುಂಡಾಲ ಜನಾಂಗದಾಯೆ .ಕೆಲವು ಗುತ್ತು ಬರ್ಕೆಲೆಡ್ ಬಬ್ಬು ಕೊಟ್ಯ ಇತ್ತ್ದ್ ಮುಂಡಾಲೆರ್ ಬಬ್ಬುನ ಚಾಕಿರಿಗ್ ಉಂತುವೆರ್ . ಒಡಿಪು ಕುಡ್ಲದ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ ಮುಂಡಾಲ ಜನಾಂಗ ಹೆಚ್ಚಾದಿತ್ತ್ದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಗುರು ಇತ್ತ್ ಲೇಕ ಬಬ್ಬು ಉಪ್ಪುವೆ . ಬಬ್ಬುಗು ಉಂತ್ನಾರೆ ಉಂದೆಕ್ಲಾ ಮಾನೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ ಉಂತುನಿ . ಕಂಬೆರ್ಲೆಗ್ ಮುಗ ಮೂರ್ತಿ ಇಜ್ಜಂದಿಲೆಕನೆ ಬೆರ್ಮೆರೆಗ್ಲ ಮುಗ ಮೂರ್ತಿ ಇಜ್ಜಿ . ಆಂಡ ಒಂಜಿ ಬಾರೆದ ಬಂಬೆದ ಗುಂಡ ಕಟ್ಟ್ದ್ ಬೆಮ್ಮೆರೆ ಆರಾಧನೆ ನಡತೊಂತ್ ನ್ಡ್ . ಇನಿಕ್ಲಾ ಮುಗೇರ ಸತ್ಯೋಲೆನ ನೇಮೊಡು ಬಾರೆದ ಬಂಬೆದ ಸುತ್ಯೆ ದೀದ್ ಬೆರ್ಮೆರೆನ್ ನಾಟಾವುನ ಬಾರೀ ಪೊರ್ಲುದ ಆರಾಧನೆ . ಇನಿ ಸರಿಯಾಯಿನ ಬೇರ್ಮೆರೆ ಆರಾಧನೆ ಒರಿದ್ನಿ ಮುಗೇರ ಸತ್ಯೋಲೆನ ನೇಮೊಡು ಮಾತ್ರ . ಒಂಜೇ ಸತ್ಯೋಲೆನ್ ಒಂಜೇ ಕಲೊಟು ರಡ್ಡ್ ಪುದರ್ಡ್ ಲೆತ್ತ್ದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನೆಕ್ ಉಂದೊಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಉದಾರ್ಮೆ.ಬೆರ್ಮೆರ್/ಕಂಬೆರ್ಲು.
                       ಬೆರ್ಮೆರೆನ್ಲಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪುದರ್ಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ . ಕೆಲವು ಗರಡಿಲೆಡ್ ಉರಿ ಬೆರ್ಮೆರ್ ಇತ್ತ್ ನ್ಡ ಕೆಲವು ತಿಕ್ಡ್ ಉದಿಪನ ಜಲ ಬೆರ್ಮೆರಂದ್ ,ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಜಯವುಳ್ಳ ಲಕ್ಕಣ್ಣ ಬೆರ್ಮೆರಂದ್ ,ಕೆಲವು ತಿಕ್ಡ್ ಕೆಮ್ಮಲೆತ ಬೆರ್ಮೆರಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಕೆಲವೆರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಆದಿಡ್ ಬತ್ತ್ನಕ್ಲ್ ಆದಿ ಮುಗೆರ್ಲ್ ಪಂಡ ಮುದ್ದ ಕಳಲೆರ್ , ಕೋಟಿ  ಚೆನ್ನಯೆರ್ ,ಕಾನದ ,ಕಟದೆರ್ ,ಉಳ್ಳಾಕ್ಲು ಪಂಡ ಕಿನ್ನಿಮಾನಿ ,ಪೂಮಾನಿ ,ಕಾಂತಬಾರೆ ,ಬುದಬಾರೆ,ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ . ಮೊಕ್ಲು ಪೂರಾ ಸಮಕಾಲೀನೇರಾದಿತ್ನ ಅಮರ್ಜೋಕುಲು .ಆಂಡ ಸೊನ್ನೆ ಗಿಂಡೆ ಅಮರ್ ಜೋಕ್ಲತ್ತ್. ಸೊನ್ನೆ ಸಿರಿನ ಮಗಲಾಂಡ ಗಿಂಡೆ ಒರಿ ಬಿರಣನ ಮಗಳಾದಿತ್ತ್ದ್ ಕಾನ ಬೊಟ್ಟುದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕ್ಲೆನ್ ಸಾಂಕುನಿ . ಕಾನದ ಕಟದೇರೆನ್ ಸತ್ಯ ಸಾರಮಾನಿ ,ಸತ್ಯ ಪದಿನಾಜಿ ,ಕಲೊಟು ಕಂಬೆರ್ಲು ,ಸಾರ ಮುಪ್ಪಣ್ಯೇರ್,ಕಿನ್ನಿಮಾನಿ ಪೂಮಾನಿ ,ತುಳುನಾಡ್ ದ ಸತ್ಯ ದೈವೊಲುಂದು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ . ಕಾನದ ಕಟದೇರೆನ್ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯದಕ್ಲ್ ಒತ್ತಂದಿನೆರ್ದಾತ್ರ ಅಕ್ಲೆ ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಯಕಾತ್ ನ್ಡ್ . ತುಳುನಾಡ್ಗ್ ಅತಿಕಾರೆ ಬಿದೆನ್ ಕನತಿನಕ್ಲ್ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆರೆ ಸಮಕಾಲೀನೆರಾಯಿನ ಮನ್ಸ ಜನಾಂಗದ ಕಾನದ ಕಟದ ಸತ್ಯೋಲು .

ಕೆ. ಮಹೇಂದ್ರನಾಥ್ ಸಾಲೆತ್ತೂರು

ಈ ಬರವುಗು ಆಕರ :-ನವೀನ್ ಸುವರ್ಣ ಪಡ್ರೆ ,ಹರ್ಷಿತ್ ,ಶೈಲು ಬಿರ್ವ ,ಕಿರಣ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್
video link:-https://www.youtube.com/watch?v=IL-pQ44DOy4

Read Post | comments

ಉಜೆ ಭಸ್ಮ

                  ಉಜೆ ಪನ್ಪಿ   ಈ ಸವ್ದ ಇತ್ತೆದ ಎಚ್ಚಿನಕ್ಲೆಗ್ ತೆರಿದಿಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ . ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ದೈವದ ಪ್ರಧಾನ ಚಾಕಿರಿ ಭಾಗ ಆಯಿನ ಮಡ್ಯೆಲೆರೆಗ್ ಮಾತ್ರ ತೆರಿದುಪ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ . ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಇತ್ತೆದಲೆಕ ಸಾಬೂನು ,ಸರ್ಪು ಪೊಡಿ ಇಜ್ಜಾನ್ಡ್ . ಅಪಗ ಅಕ್ಲು ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ಅರ್ದಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಂಟು ಪೂರ ಸೊಚ್ಚೊ ಆಯೆರೆ ಉಜೆ ಭಸ್ಮೊ ಮುರ್ಕಯಿ  ನೀರ್ಗ್ ಪಾಡೊಂತೆರ್ ನ್ದ್ ಏರೋ ಪಂಡಿ ನೆಂಪು . ಅಂಚನೆ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ ಈ ಬೊನ್ಯೊನು ಭಸ್ಮದ ಒರಟು ದೈವೊದ ಮುಂಡ್ಯೆಗ್ ಗಲಸುನ ದಲ್ಯೊ ಪಂಡ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುನು ಸುದ್ದ ಮಲ್ಪೆರೆ ಗಲಸೊಂತೆರ್.  ತಾರೆದ  ಕೊತ್ತಲಿಂಗೆ ನುಂಗಾದ್ ಅವೆತ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್ದ್ ,ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೊನ್ಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ,ಬಾರೆದ ಕೈಲ್ಡ ದಂಡ್ ನ್ ನುಂಗಾದ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೊನ್ಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ,ಪೆತ್ತದ ಅಂಬಿದ ಬೆಜಂಟ್ ನ್ ನುಂಗಾದ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೊನ್ಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಈ ಮೂಜಿ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಮುತಲಿಗೆಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ವಸ್ತುಲೆದ ನುಂಗಾದ್ ಪೊತ್ತಾಯಿ ಬೊನ್ಯೊನು ಒಟ್ಟು ಬಿರಾದ್ ಒಂಜಿ ಮಡಿ ದಲ್ಯ ಪಂಡ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುಡು ಸುತ್ತುದು ನೀರ್ಡ್ ಮುರ್ಕಾದ್ ದೆತ್ತ್ ನೆಕ್ "ಉಜೆ ಭಸ್ಮ" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ . ಉಜೆತೊಟ್ಟುಗು ತಿಕ್ಕಿ ಕುಂಟು ನುಂಗಾದ್, ಉದ್ದೊಗು ಬುಡ್ಪಾಯಿ ಕುಂಟುಗು, ಬಂಗಾರ್ದ ಸರಿಯೆ ದೀದ್ ,ಮಡಿ ಮಲ್ತಿ ಕುಂಟು ನುಂಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ದದ ಪಲಯಿಡ್ ದೀದ್ ಪೂಜೊಡು . ಬೊಕ್ಕ ಉರುಂಟಾದ್ ಸುತ್ತುದು ಕುಂಟುನು ಮಡಿತ್ ದೀಪುನಡೆ ಮಡಿ ಸುದ್ದ ಆಂಡ್ ನ್ದ್ ಲೆಕ್ಕ . 

                                  ಬಾರೆದ ಕೈಲ್ನ್ ತಿಗ್ತ್ದ್ ,ನುಂಗಾದ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೊನ್ಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಭಸ್ಮ ಮಲ್ಪುನಿ

     
       ನನೊಂಜಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ತೂಪುಂಡ ಉಜ್ಜಿ  ಭಸ್ಮೊನು ಸುದ್ದ ಕಾರ್ಯೊಗು ಗಲಸೊಂತೆರ್ಗೆ . ಬೆಜನ್ಟ್ ದ ಬೊನ್ಯ ಅತ್ತ್ ನ್ಡ  ಕೇವ್ ಬೊನ್ಯೊನು ಗಾಲ್ತ್ ದ್ ಕಮ್ಮೆನೊಗು ದೂಪದ ಬೊನ್ಯ ಕೂಟೊಂದು ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುಡು ಸುತ್ತುದು ದೀವೊಂತೆರ್ಗೆ . ದುಂಬು ಪೊಣ್ಣು ಪೋದು ಪೊಂಜೊವಾಯಲ್ದ,ಪೊಂಜನಕ್ಲೆ ಆಮೆ ಸೂತಕೊಗು ಮಡ್ಡೆಲೆರ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಈ ಭಸ್ಮ ಕಲತ್ದ್ ,ತಲಿತ್ದ್ ಸುದ್ದ ಮಲ್ತೊನ್ತೆರ್ಗೆ . ಬಟ್ರ್ ನಕುಲ್ಲಾ ಉಂದೇ ಸುದ್ದಾಚಾರೊಗುಂದು ಮಡ್ಯೆಲೆರ್ನ ಇಲ್ಲಡೆ ಬತ್ತ್ದ್ ಉಜೆ ಭಸ್ಮ ಕೊನೊ ವೊಂತೆರ್ಗೆ,ಸುದ್ದ ಕಾರ್ಯೋಗು ಮಾತ್ರ ಗಲಸೊನ್ತೆ ರ್ಗೆ . ದುಂಬು ಮಡ್ಯೆ ಲೆರ್ ಆಮೆ ಬೆನ್ಯೆರೆ ೫ ಟ್ ಬತ್ತೆರ್ಡ ಆಮೆ ಬೆಂದ್ ದ್ ಪೋನಗ ಆಯೆ ಬಾಲೆಗ್ ಈ ಭಸ್ಮೊನು ಇಡೀ ಮೆಯ್ಕ್ ಪೂಜಿದ್ ಮೀಪಾಲೆಂದ್ ಕೊರ್ದು ಪೋವೊಂತೆಗೆ . ಉಂದು ಉಜೆ ಭಸ್ಮ . ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಮಡ್ಯೆ ಲೆರ್ ಆಮೆ ಬೆನ್ರೆ ಬರ್ಪಿನ ಕಿರಮ ಇಜ್ಜಿ. ಅಕ್ಲೆಗ್ ಇತ್ತೆ  ಆಮೆ ಸೂತಕೊಗು ಪನ್ಪುನಕುಲ್ಲ ಇಜ್ಜಿ . ಇತ್ತೆ ದೇವೆರೆ ನೀರ್ ಕನತ್ ದ್ ತಲಿತ್ ನಡೆ ಆಮೆ ಸುದ್ದಾನ್ಡ್ ಪಂಡ್ ದ್ ಎನ್ಯುವೆರ್ . ಇತ್ತೆ ದುಂಬುದ ತುಳುವ ನಾಡ್ ದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪೂರ ನಾಶ ಆವೊಂದಿಪ್ಪುನವು ದುರಂತ .

                         ಕೊತ್ತಲಿಂಗೆನ್ ನುಂಗಾದ್ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್ದ್ ಚೋಲಿನ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಬೊನ್ಯ ಮಲ್ತ್ದ್ ಭಸ್ಮ ಮಲ್ಪುನಿ

          ಈ ಉಜೆ ಭಸ್ಮ ಕಾಸಿ ಬಾಗೀರ್ತಿ ಸೀರ್ತೋರ್ದ್ ಲ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆದಿತ್ತ್ ನ್ಡ್ . ಆಂಡ ದೈವ ಸಾನದ ಉಲಯಿ ಪೋದು ಚಾಕಿರಿ ಮಲ್ತೊನ್ತಿನ ಮಡ್ಯೆಳೆರ್ ಸಾನೊರ್ದು ಪಿದಾಯಿ ಬೂರ್ದು ದೈವದ ಮುಗ ಪತ್ತ್ದ್ ದರಿಪುಲೆಕಾನ್ಡ್ . ಒವ್ವೆ ದೈವ ಚಾಕಿರಿದ ಕಲೊಟು ಅಕ್ಲ್ ಬೊಲ್ದುದ ಶುದ್ಧದ ದುತ್ತೈ ತ ಬುಡ್ದು ಬೇತೆ ತುತ್ತಯೆರ್ .೧೦-೧೧ ತಿಂಗೊಲು ಇಜ್ಜಾ ವರ್ಸೊಡು ನಡಪೊಡಾಯಿನ ಬಾಲೆ ನಡತ್ ಜಿಂಡ ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ಬೇಲೆನ್ ಬಾಲೆ ಮಲ್ತಿಜಿಂಡ ಆ ಬಾಲೆಗ್ ಆಮೆ ಸೊಂಕ್ದ್ ನ್ಡ್ ನ್ದ್,ಮುಟ್ಟಿ ಚಟ್ಟೆ ಆತ್ ನ್ಡ್ ,ಆ ಬಾಲೆನ್ ಮಡ್ಡೆಲ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕುಲ್ಲಾದ್  ಮೀಪಾವೊಡುಂದು ಪನೊಂತೆರ್ . ನರಮಾನಿ ಸೊರೊ ಕೇನುನ ದುಂಬು ಪುಲ್ಯಕಲೊಗು ಮಡಿ ತೊಯ್ಪುನ ಮಡ್ಯೆಲೆ ಮಡ್ಯೆಲ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಬಾಲೆನ್ ಕುಲ್ಲದ್ ಆ ಬಾಲೆನ್ ಆಯೆ  ಮೀಪಂಡ ಮುಟ್ಟಿಚಟ್ಟೆ  ದೋಸ ದೂರಾದ್ ಬಾಲೆಗ್ ನಡಪೆರೆ ಕೈಕಾರ್ ಸರಿ  ಬರ್ಪುಂಡು . ಆತ್ ಶಕ್ತಿ ಇಪ್ಪೆದ್ ನ್ಡ್ ಮಡ್ಯೆಲೆರ್ ಬಾಲೆನ್ ಮೀಪಾವುನ ನೀರ್ಗ್ .ಮಡಿ ಮಲ್ಪುನ ಮಡ್ಯೆಲೆರೆಡ ಇನಿಲಾ ಉಜೆ ಭಸ್ಮ ಕೇಂಡ ಅಕ್ಲು ಖಂಡಿತ ಕೊರ್ಪೆರ್ . 
                   

                                                                ಪೆತ್ತದ ಅಂಬಿದ ಬೆಜಂಟ್

        ದೈವದ  ಪಟ್ಟದ ಮುಗ ದೀಯೆರೆ ದಲ್ಯ ಪಾಡೆರೆ ,ಮುಂಡ್ಯೆಡ್ ಮುಗ ದೀಯೆರೆ ದಲ್ಯ ಪಾಡೆರೆ ,ಕೊಡಿಯಡಿತ ಮುಗ ಮೂರ್ತಿ ದೀಪುನ ದಲ್ಯ ಪಾಡೆರೆ ,ಸಿಂಗದನ ದಲ್ಯ ಪಾಡೆರೆ ಸುದ್ದೊಗು ಉಜೆ ಭಸ್ಮ ಗಲಸುವೆರ್.ದೈವದ ದಲ್ಯೊಗು ಪಂಡ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುಗು ಉಜೆ ಭಸ್ಮ ಅಗತ್ಯ . ದೈವದ ಕೊಡಿಯಡಿತ ಮೇಲ್ಕಾಪಾವಡ್ [ಬಾಲುಲಿ ],ಮಕರ ಚೋರ್ನದ ದಲ್ಯ ಆವಡ್ ಅವೆನ್ ಮಡ್ಯೆಲೆರೇ ಪಾಡುನಿ . ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಮಡ್ಯೆಲೆರೆ ಪೌರಹಿತ್ಯೋಡು ತುಳುನಾಡ ಮದ್ಮೆಲು ನಡತೊಂತ .ಇನಿ ಅಡೆ ವೈದಿಕತೆ ಬತ್ತ್ ನ್ಡ್ . ಮದ್ಮೇದ ದೊಂಪಡ್ ಮಡ್ಯೆಲೆರಿತ್ತೆರ್ ಪಂಡ ಉಜೆ ಭಸ್ಮದ ಸುದ್ಧತೆ ಆ ಜಾಗೆಡಿತ್ತಿಲೆಕೊನೆನ್ದ್ ನಂಬಿನಕ್ಲ್ ತುಳುವೆರಾದಿತ್ತೆರ್ . ಇನಿ ವೈದಿಕ ದೇವೆರೆ ಸೀರ್ತೊಗು ಉಜೆ ಭಸ್ಮ ಬಿರಾದ್ ಆಮೆ ಸೂತಕ ಕಳೆಯೆರೆ ತಲಿಪುನ ಕಿರಮ ಕೆಲವು ತಿಕ್ಕ್ ಡ್ ತೋಜುಂಡು. ಇಂಚ ಮಲ್ಪುನವು ತಪ್ಪು . ಉಜೆ ಭಸ್ಮೊಗು ಅವೆತನೇ ಆಯಿನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಉಂಡು  . ಉಂದು ಉಜೆ ಭಸ್ಮದ ಮಾನಾದಿಗೆ .

ಕೆ. ಮಹೇಂದ್ರನಾಥ್ ಸಾಲೆತ್ತೂರು

ಲೇಖನೊಗು ಸಕಾಯೊ :-
ಉಮೇಶ್ ಶಿರಿಯ
ಪ್ರಶಾಂತ್ ಬಂಗೇರ        
         

Read Post | comments

"ಪತ್ತನಾಜೆ' ಪೂರ್ವೋತ್ತರ 'ಪೃಥ್ವೀ ಗಂಧವತೀ'

   'ಪತ್ತನಾಜೆ' ಎಂದರೆ ಆಟ. ಕೋಲ‌, ಬಲಿ‌,ಅಂಕ, ಆಯನಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪವಿರಾಮ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಸರಿಯಾದುದೇ . ಆದರೆ ಸಾಕು ಸಂಭ್ರಮ - ಗೌಜಿ ಗದ್ದಲ , ಉತ್ಸವಗಳ ಗುಂಗಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಾ.....ತೊಡಗು... ಕೃಷಿಗೆ ಎಂಬ  ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ 'ಪತ್ತನಾಜೆ'ಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆ . ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಜೀವನಾಧಾರವಾದ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾಗು ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶನ ಪತ್ತನಾಜೆ ಒದಗಿ ಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳ .‌

            ತುಳುವರ ಬೇಶ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತನೇ ದಿನವೇ ಪತ್ತನಾಜೆ .ಸೌರ ಪದ್ಧತಿಯ ಎರಡನೇ ತಿಂಗಳು ವೃಷಭ .‌ವೃಷಭ ಎಂದರೆ ಬೇಶ .

           'ಬೇಶ' ತಿಂಗಳು ತನ್ನ ವಿಶೇಷಗಳಿಂದ ,  ಪುರಾತನ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ತಿಂಗಳು .‌ 'ಬೇಶದ ತನು - ಬೇಶದ ತಂಬಿಲ‌' ತುಳುವರಿಗೆ ಆಚರಣೆಗಳ ಪರ್ವಕಾಲ .'ಬೆನ್ನಿ'

ಅಥವಾ 'ಬೇಸಾಯ'ಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವ ಮುನ್ನ ತಮ್ಮ ಮೂಲಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭೂಮಿ ಪುತ್ರನಾದ ಈ ನೆಲದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ 'ನಾಗನಿಗೆ' - ತನು ಮಯಿಪಾದ್  ತಂಬಿಲಕಟ್ಟಾದ್ , ದೈವಗಳಿಗೆ ಭೋಗ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದು ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ತುಳುವರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ , ಮನಸ್ಸು ಬಂದಾಗ 'ಮೂಲತಾನ'ಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ 'ನಾಗ - ದೈವ'ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲತೆ ಇದೆ - ಸ್ವಂತ ವಾಹನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ . 

            ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ  ಕಾಲ - ಸಂದರ್ಭ - ಮನೋಧರ್ಮಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ತೊರೆದು ಬದುಕುಕಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೇಸಾಯದ ಅವಕಾಶ ಬಯಸಿ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬೇಸಾಯದ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಮಾನವ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಶತಮಾನಗಳೇ ಸಂದು ಹೋದುವು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಾಯಿತು .

ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಆಸ್ತಿಕರು ಬೇಶದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ . ಅದು ಪತ್ತನಾಜೆಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ . 

                 ಮಕರ - ಪುಯಿಂತೆಲ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ದಿನಗಳ "ಕೆಡ್ಡಸ" ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿದೇವಿ ಪುಷ್ಪವತಿಯಾದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮದು .ಅಂದರೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಕಾಲವದು .‌ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು 'ಪುಷ್ಪವತಿ' ಯಾದಳೆಂದರೆ 'ಫಲವತಿ'ಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧಳಾದಳು ಎಂದಲ್ಲವೇ ಅರ್ಥ . ಪುಯಿಂತೆಲ್ - ಮಕರ ತಿಂಗಳಲ್ಲೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಬದಲಾಗಲು ತೊಡಗುತ್ತದೆ , ಕೃಷಿಯ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತಯಾರಿ ನಡೆಯಲಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ .

          'ಮಾಯಿ - ಕುಂಭ' ತಿಂಗಳು ಮುಗಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ 'ಸುಗ್ಗಿ - ಮೀನ' ತಿಂಗಳು . ಬೆಳೆದ ಗೆಣಸು ಮುಂತಾದುಗಳನ್ನು‌ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯದಿದ್ದರೆ ಅವು 'ಮಾಯಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತವಂತೆ" . ಹೀಗೊಂದು ಒಡಂಬಡಿಕೆ . ಮುಂದೆ  ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವ ರೈತ ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗಳು  ಮುಗಿದು ಪಗ್ಗು ತಿಂಗಳ 'ಮೊದಲ ದಿನ - ತಿಂಗೊಡೆ' ಮೊದಲ ಹಬ್ಬ ಯುಗಾದಿ ಅಥವಾ ಇಗಾದಿ - ವಿಷು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ .ಇಗಾದಿ ಆಚರಣೆ ಸರಳವಾದುದು ,ಚೌತಿ , ದೀಪಾವಳಿಗಳಂತೆ ಸಂಭ್ರಮಗಳಿಲ್ಲ .ಆದರೆ ಕೃಷಿಕನಿಗೆ "ಪುಂಡಿಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುನ - ನಾಲೆರು ಮಾದಾವುನ" ಕೃಷಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಕ್ರಮವಿದೆ . ಮುಂದೆ 'ಪಗ್ಗು ತಿಂಗಳ‌ ಹದಿನೆಂಟು ಹೋಗುವ ದಿನ' ತನ್ನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು 'ನೇಜಿ' ಹಾಕುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರಮವಿತ್ತು . 

          ಕೃತ್ತಿಕಾ ಮಳೆಯ ಕಾಲ  ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಳೆ ಬರಬಾರದು "ಕಿರ್ತಿಕೆ ಕಾಯೊಡು"- ಕೃತ್ತಿಕೆಯ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಭೂಮಿ ಸುಡಬೇಕು - ಬಿಸಿಗೆ ಭೂಮಿ 'ಬಿರಿಯ' ಬೇಕು. ಭಾಗೀರಥೀ ಜನ್ಮದಿನ‌' ಒದಗಿಬರುತ್ತದೆ.  ಮಳೆಬಂದಾಗ ಭೂಮಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಮಳೆ ನೀರು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡು - ಹಾಕುವ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಸುಡುಮಣ್ಣುಗಳಿಂದಾಗಿ ( ತೂಟಾನ್ - ತೂಂಟಾನ್) ಫಲವತ್ತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ , ಮುಂದೆ ಬೀಜಾಂಕುರವಾದಾಗ ಭೂಮಿದೇವಿ ತನ್ನ ಫಲವಂತಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ .

           ಬಿಸಿಲ ಬೇಗೆಗೆ ಸುಟ್ಟ ಗದ್ದೆಗೆ ಮೊದಲ ಮಳೆ ನೀರು ಬಿದ್ದಾಗ ಒಂದು‌ ಅಪೂರ್ವ ಪರಿಮಳ ಭೂಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ . ಅದಕ್ಕಲ್ಲವೇ "ಪೃಥ್ವೀ ಗಂಧವತೀ" ಎಂದರು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು .ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳ ,ಇದೇ ಕಾರಣವಾಗಿ ಬೆನ್ನಿ - ಬೇಸಾಯ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ . ಈಗ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಪೃಥ್ವಿಗೆ ಗಂಧವಿದೆಯಾ ...ಅದು ಅಷ್ಟು ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳದ್ದಾ ...ಎಂದು ಕೇಳುವವರಿದ್ದಾರೆ . ಆದರೆ ಬೇಸಾಯವೇ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನವ .‌ಆಗ ಅದೇ ಸುಗಂಧವಾಗಿತ್ತು , ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು .ಜಡವಾದ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಎಂತಹ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧ.‌ ಹಾಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕು "ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಪೊಂರ್ಬಿನಾಯೆ ನುಪ್ಪು ತಿನುವೆ , ನರಮಾನಿಡ ಪೊಂರ್ಬಿನಾಯೆ ಮಣ್ಣ್ ತಿನುವೆ" ಎಂಬ ಗಾದೆ .

          ಪತ್ತನಾಜೆ ಮುಗಿಸಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಸಂದರ್ಭ ಭೂಮಿ ,ಬೇಸಾಯ , ನಮ್ಮ - ಮಣ್ಣಿನ ಸಂಬಂಧ  ಮಣ್ಣಿನ ಸತ್ಯದ ದರ್ಶನವಾಗಲು ಅಥವಾ 'ಸತ್ಯ ನೆಗತ್ತ್ ದ್' ತೋಜೊಡ್ಡ ' ಪತ್ತನಾಜೆ ಪರ್ವಕಾಲ ,

ಸುಸಂದರ್ಭ .‌ 

           ಇನ್ನು ನಮಗೆ "ಬೆನ್ನಿದ ಮಗೆ" - ಬೇಸಾಯಗಾರ ಸಿಗುವುದು ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ . ಬಳಿಕ ಅಷ್ಟಮಿ ,ಚೌತಿ  ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ .

ಅನಂತರ ತೆನೆಕಟ್ಟುವ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ , ನವರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ .ಆದರೆ ನಗುಮೊಗದಿಂದ  ಬೇಸಾಯಗಾರ‌ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವುದು

ದೀಪಾವಳಿಯ ಗೌಜಿ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ಸೊಡರಿನಲ್ಲಿ ,ಆಗ ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮನೆ ತುಂಬಿರುತ್ತಾಳೆ .ಆತ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ."ಕೃಷಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲವಂತೆ"  

         ಪತ್ತನಾಜೆ ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ದೀಪಾವಳಿಯವರೆಗೆ ಹೋಗ ಬೇಕಾಯಿತು .

ಭೂಮಿ ,ಕೃಷಿ ಈ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತೆ ಗಾಢವಾಗಬೇಕೆಂಬುದೇ  ಆಶಯ .ಹಾಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಹೊರಟು ಬೇಸಾಯಗಾರನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ ,ನಿಸರ್ಗದ ವಿಸ್ಮಯಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾ , ಮಳೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ 'ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ"ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡಿದೆ .

                      ಕೆ.ಎಲ್ .ಕುಂಡಂತಾಯ.

                 *******************

Read Post | comments